CSCAweb, 8 de marzo de 2004
'Luita Internacionalista', núm. 48, febreiro 2004

"Desde fóra pode parecer que a Intifada é cousa de homes, pero as mulleres sempre formamos parte dela: organizando comités de socorro, visitando as áreas baixo asedio, rompendo os toques de queda para abastecer á xente de alimentos e medicinas, protagonizando manifestacións nos puntos de control militar... pero nunca hai medios de comunicación. Esta era a forma tradicional de confrontar a ocupación e agora temos tamén a loita armada. As mulleres necesitarón tempo para se implicar nas novas formas de confrontación, na loita militar"

Luita Internacionalista (P.): ¿Cal é a situación das mulleres palestinas?

Maha Nasar (R.): A nosa vida está marcada pola ocupación, que ten un impacto brutal sobre todos os ámbitos. O paro e a pobreza golpean máis duro ás mulleres que a miúdo se encontran soas á fronte de toda a familia. Vemos como os nosos fillos son prendidos ou asasinados; vemos como cada día é máis difícil conseguir recursos para sobrevivir; vemos como nos impiden movernos pola nosa terra e como nos pechan en guetos illados. E ademais padecemos as peores condicións de traballo.

P.: Vós loitades tamén pola igualdade da muller dentro da sociedade palestina. ¿Como se leva adiante esta loita cando hai que facer fronte á ocupación?

R.: A relación entre a loita contra a ocupación e a liberación da muller é dialéctica. Temos que saber valorar en cada momento cales son os ámbitos de loita prioritarios e situar os pesos dacordo con esta análise: non ten demasiado sentido pór no centro a loita contra os casamentos forzados a idades temperás se na rúa nos están a matar. Sería unha fantasía intelectual: a prioridade nestes momentos é confrontar a ocupación, as colaboracionistas, facer fronte ós peches e ós toques de queda. Durante o proceso de Oslo, puidemos pór abertamente sobre a mesa a loita polos nosos dereitos pero mesmo naquel momento denunciabamos a ocupación: non éramos libres por ter ó exército a cen metros en lugar de o ter dentro da casa.

P.: E tivestes que aguantar moitas presións.

R.: Os gobernos e as ONG da Unión Europea dicíannos que nos tíñamos que concentrar en construír o Estado, facer leis e sobre todo promover o desenvolvemento da muller: nós replicabamos que aquel era tamén un momento de confrontación contra a ocupación. Á vez os islamistas cualificábannos de pro-occidentais por reivindicar os nosos dereitos e nós non deixamos de defendelos. Dous días antes do estalo da segunda Intifada estabamos a discutir un proxecto de lei palestina da familia pero a situación cambiou rapidamente: sempre temos que ver a realidade, dar respostas e adecuar a axenda. Ás veces a loita nacional ten que pasar á fronte pero algún día a liberación da muller terá que ser a primeira causa pola cal loitar.

P.: ¿A Intifada contribúe á liberación da muller?

R.: A loita social e a nacional nunca estiveron enfrontadas: a muller palestina conseguiu moitas conquistas grazas á Intifada. Participar na Intifada abriunos unha morea de espazos. Durante a primeira Intifada estabamos en primeira liña desde os movementos de mulleres facendo cousas marabillosas, encabezando manifestacións, loitando desde as prisións. E cando a Intifada se rematou estabamos mortas: nin sequera conseguimos manter as nosas posicións dentro as organizacións palestinas. Os partidos e a mesma sociedade volvéronos a deixar de lado dicindo que era o momento da política e a negociación.

P.:¿Cal é o papel da muller na Intifada?

R.: Desde fóra pode parecer que a Intifada é cousa de homes, pero as mulleres sempre formamos parte dela: organizando comités de socorro, visitando as áreas baixo asedio, rompendo os toques de queda para abastecer á xente de alimentos e medicinas, protagonizando manifestacións nos puntos de control militares... pero alá nunca hai medios de comunicación. Esta era a forma tradicional de confrontar a ocupación e agora temos tamén a loita armada. As mulleres necesitarón tempo para se implicar nas novas formas de confrontación, na loita militar. O papel da mobilización de base -polo xeral non só das organizacións de mulleres- cambiou da primeira á segunda Intifada. Agora é menor por varias razóns: en primeiro lugar, a ocupación militar é diferente porque non é en forma de presenza directa de soldados nas cidades, senón de incursións puntuais con métodos de guerra aberta contra a poboación. En segundo lugar, non podemos esquecer o impacto desmobilizador dos compromisos políticos inxustos adquiridos pola Autoridade Nacional Palestina (ANP) durante o proceso de Oslo.

P.: O mundo sorprendeuse ó ver mulleres que se inmolan.

R.: É unha reacción espontánea de desesperación causada pola ocupación. O feito que unha muller se inmole en Palestina é unha labazada na cara do mundo árabe: é como dicirlles "as mulleres están a dar a vida pola liberación de Palestina mentres vós mirades desde casa". Os atentados suicidas non son organizados, son accións individuais que forón adoptados por algunhas organizacións palestinas. E se se trata só de respostas individuais das cales fan uso os partidos en dúas ou tres ocasións, non se pode falar de que isto contribúa a cambiar a situación da muller na sociedade palestina.

P.:¿Cal é o teu balance do proceso de Oslo?

R.: É precisamente Oslo o que explica a nosa situación actual. Os puntos máis quentes da causa palestina -o Dereito ó Retorno dos refuxiados, o desmantelamento dos asentamentos e o estatuto de Xerusalén- adiáronse ata o que Israel denominaba "negociación final". E no momento en que estiverón forzados a definirse sobre estes puntos Sharon ocupou a chaira das Mesquitas. Aquilo non foi o acto dun tolo, senón unha acción premeditada para facer saltar outra Intifada. Israel non cederá nunca nestes tres puntos.

P.: ¿Que pretende a segunda Intifada?

R.: Non é a Intifada de ó-Aqsa [mesquita de Xerusalén], senón a Intifada da Liberación. Un berro que di "Oslo, vaite ó inferno", porque aquel proceso se baseou desde o comezo en principios equivocados. A Intifada xurdiu como unha revolta contra a ocupación e á vez contra a ANP -lémbrese os episodios do túnel e a revolta dos presos. Estivo a punto de se converter nunha revolución contra Arafat, que despois a mesma ANP soubo reconducir. E o feito de que hoxe Sharon diga que a ANP é o primeiro inimigo lle permitiu [á Arafat] recuperar apoio.

P.: ¿Cales son as razóns do crecemento do islamismo na sociedade palestina?

R.: É un fenómeno moi recente na historia palestina: xorde ó final da primeira Intifada con ó axuda de Israel que pretende vencer o principio da OLP da revolución pola terra -para Israel era mellor convertela na revolución islámica. Pero este movemento que eles crearon se lles escapou das mans: os islamistas organizaron sobre todo ós mozos e estes deixaron de estar controlados polos propios dirixentes. Sempre pensei que o fundamentalismo é un fenómeno pasaxeiro en Palestina porque non ten raíces profundas. Pero se a OLP non garante un funcionamento democrático para todas as organizacións palestinas a xente verá un camiño máis doado a través da relixión; en lugar de pensar que hai que seguir adiante moitos dirán "fixemos todo o que puidemos e o resto xa nos o dará Deus".

P.: ¿Ata que punto seguen vixentes os vellos principios da loita pola recuperación da Palestina histórica e o non-recoñecemento do Estado de Israel?

R.: Creo que estes principios están agora máis vivos que nunca, porque Israel xa non pode dicir ó mundo que aceptaría a solución de "dous Estados". Falaban de aceptar un Estado palestino pero sobre o terreo se demostrou que o que queren é un Estado xudeu puro. Agora é evidente que a coexistencia de dous Estados era unha ilusión. Por iso penso que este é o momento real, adecuado, para dicir que a solución de dous Estados non é unha saída real para a causa palestina. Nunca se poderá aplicar no mundo da globalización e o capitalismo. Conseguir un só Estado sobre o territorio da Palestina histórica será unha parte dun cambio global no mundo. É parte do conflito entre a globalización e os pobres, entre a globalización e os traballadores... unha parte da loita contra a globalización en calquera parte do mundo. Esta é a única maneira de conseguir unha saída xusta para o pobo palestino porque nós sós coa correlación de forzas actual non poderemos saír adiante. Temos que unir a nosa loita ó resto de loitas do mundo e eu teño esperanza; nunca perderei a esperanza.

P.: ¿Cal é o papel da loita de clases na Intifada?

R.: A xente pobre é a que padece e isto failles incorporarse de maneira natural e directa no proceso revolucionario. E a súa loita non é só de liberación nacional senón que se volve contra a corrupción e contra a explotación. Israel creou unha elite palestina ligada á AP aínda que non é unha burguesía en termos marxistas porque non ten a propiedade dos medios de produción senón que é totalmente dependente de Israel. A maioría son comerciantes ou xente que se beneficia dos impostos e as subvencións; son vermes que medran no corpo do gran xigante. Se realmente lles desen os medios de produción sería positivo porque un día pasarían a mans do pobo pero non é así.

* Maha Nassar , membro da Fronte Popular para a Liberación de Palestina, é presidenta da Unión de Comités de Mulleres Palestinas, organización creada en 1981 nos Territorios Ocupados. Esta entrevista foi realizada en Ramala (Palestina ocupada) en febreiro de 2004 para 'Luita Internacionalista' e publicada no número 48, de febreiro de 2004, da publicación desta organización.

Para saber máis:

http://www.upwc.org/

http://www.nodo50.org/csca

http://www.fightbacknews.org/2003-4-fall/mahanassar.htm

http://www.jerusalem.indymedia.org