CASTRO DE SANTA TEGRA
De forma circunstancial, durante a construcción dunha pista forestal no monte,
descubriuse en 1913 o que chegou a ser un dos mais importantes xacementos arqueolóxicos de
Galicia e no N.O. peninsular, conocido como Castro de Santa Tegra.
O mesmo ano do seu hachazgo creouse a sociedade "Pro Monte", verdadeira
impulsora dos traballos de investigación que dende entonces viñéronse realizando.
Os arqueólogos Don Ignacio Calvo, dende 1914 a 1924, Margelina, 1928 a 1933 e1943-44, Fernández
Rodríguez en diversas campañas entre 1952 e 1972 e De la Peña Santos a partir de 1983,
lograron rescatar da noite da historia o que debeu ser, nos séculos I A. de C. e I D. de C. un importante
poboado prerromano.
O monte Santa Tegra, de 341 m. de altura, está situado na desembocadura do río Miño, dentro
do termo municipal de A Guarda, constituindo por si mesmo un espacio xeográfico de excepcional beleza.
A partires dos 200 m. de altura se configura un gran poboado amurallado, de construccións circulares na sua
gran maioría, con vestíbulos e dependencias anexas cuios oríxenes remóntanse á Idade
de Bronce, 1900 anos A. de C. y que alcanza o seu esplendor nos primeiros anos do período Galaico-Romano,
decaendo e pasando ó olvido a partires do século II da nosa era.
Paralelamente ó comezo das excavacións, a sociedade Pro Monte funda o Museo Arqueolóxico de Santa
Tegra en 1914, recolléndose no mesmo, dende entonces, innumerables pezas de todo tipo que forman
un conxunto de incalculable valor.
A colección de Esvásticas é, probablemente, unha das mais importantes coñecidas.
